طریقه ثبت علامت تجاری

مطابق ماده ۱ قانون علائم و اختراعات مصوب اول تیر ۱۳۱۰ برند تجاری یا علامت تجاری به هر نوع علامتی اعم از نقش، تصویر، رقم، حرف، عبارت، مهر، غیر آن که برای امتیاز و تشخیص محصول صنعتی تجاری یا فلاحتی استفاده میشود گفته میشود.
علامت تجاری نشانی است که قادر است کالاهای تولیدی یا خدمات ارائه شده توسط یک شخص یا بنگاه را از کالاها یا خدمات بنگاه‌ها یا اشخاص دیگر متمایز نماید.
علامت تجاری، نشان تجاری، اسم تجاری، آرم، مارک و لوگو در واقع به همان معنی برند تجاری هستند.
حق استفاده از هر برند و علامت تجاری منحصرا در اختیار کسی است که آن را در اداره مالکیت صنعتی ثبت کرده باشد.تخطی از این قانون موجب پیگرد قانونی و کیفری خواهد بود.
ماده ی ۲ قانون ثبت علائم و اختراعات مقرر داشته است که: «حق استعمال انحصاری علامت تجارتی فقط برای کسی شناخته خواهد شد که علامت خود را به ثبت رساند. ».
داشتن علامت تجاری مگر در مواردی که دولت الزام بگذارد، اختیاری است و طبق مقررات قانون ثبت علایم و اختراعات ایران به ثبت می رسد. مدت اعتبار ثبت علامت ده سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه ثبت آن می‌باشد. این مدت با درخواست مالک آن برای دوره‌های متوالی ده ساله با پرداخت هزینه مقرر، قابل تمدید است‌. یک مهلت ارفاقی شش ماهه که از پایان دوره شروع می‌شود، برای پرداخت هزینه تمدید، با پرداخت جریمه تأخیر، درنظر گرفته می‌شود.

طبق بند های الف و ب ماده ۳۰ قانون قانون ثبت اختراعات ،طرحهای صنعتی وعلائم تجاری:
الف) علامت یعنی هر نشان قابل رویتی که بتواند کالاها یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را از هم متمایز سازد.
ب) علامت جمعی، یعنی هر نشان قابل رویتی که با عنوان علامت جمعی در اظهارنامه ثبت، معرفی شود و بتواند مبدا و یا هرگونه خصوصیات دیگر مانند کیفیت کالا یا خدمات اشخاص حقیقی و حقوقی را که از این نشان تحت نظارت مالک علامت ثبت شده جمعی استفاده می کنند متمایز سازد.

در این مقاله به مزایا و اهمیت استفاده از علامت تجاری و روند ثبت آن می پردازیم.

مزایا و اهمیت استفاده از برند تجاری برای محصولات

*با کمک قانون از کالاها و محصولات تولید شده در مقابل کپی‌ برداری، تقلب و سوءاستفاده حمایت می‌کند.
*مصرف‌کننده می‌تواند کالا، محصول و خدمات مشابهی که توسط بنگاه‌های مختلف تجاری عرضه می‌شوند را از هم تمیز دهد.
*معمولا برای اعطای نمایندگی یکی از ضرورت‌ها به شمار می‌رود.
*با کسب اعتبار و محبوبیت می‌تواند تبدیل به دارایی ارزشمند شرکت ها و فعالین صنعتی شود.

علائمی که قابلیت ثبت شدن را دارند:

علائم تجاری می توانند یک یا ترکیبی ازچند کلمه، حرف یا حروف، عدد، ترسیمات، عکس، شکل، رنگ، تصویر، برچسب یا ترکیب آنها که برای تشخیص کالاها یا خدمات بکار رود، نقاشی ها، سمبل ها، نقش های سه بعدی مثل شکل و بسته بندی کالاها، علائم سمعی مثل موسیقی یا اصوات، رایحه ها و یا رنگ هایی جهت معرفی ویژگی ها باشند. (البته مصادیق غیربصری در قانون سال ۸۶ حذف گردیده است)
علاوه بر علائم تجاری که مشخص کننده منبع کالاها یا خدمات هستند، چند دسته علائم دیگر نیز موجود است. علائم اشتراکی متعلق به اتحادیه هایی که اعضاء آنها از آن علائم به منظور معرفی خود با یک سطح کیفی استفاده می کنند.. در برخی کشورها‌، شعارهای تبلیغاتی نیز علامت تجاری محسوب می‌شوند و در ادارات ملی ثبت علائم تجاری به عنوان علامت تجاری ثبت می‌شوند.با اینحال، بسیاری از کشورها برای آنچه که بعنوان علامت تجاری قابل ثبت هستند محدودیت‌هایی قائل شده‌اند و عمومآ اجازه ثبت نشان‌هائی را می‌دهند که قابل روءیت هستند یا می‌توان آن‌ها را بصورت گراقیک نشان داد.
طبق ماده ۳۲ قانون، علامت درموارد زیر قابل ثبت نیست:

الف ـ نتواند کالاها یا خدمات یک مؤسسه را از کالاها و خدمات مؤسسه دیگر متمایز سازد.

ب ـ خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی یا اخلاق حسنه باشد.

ج ـ مراکز تجاری یا عمومی را به ویژه درمورد مبدأ جغرافیایی کالاها یا خدمات یا خصوصیات آنها گمراه کند.

د ـ عین یا تقلید نشان نظامی‌، پرچم‌، یا سایر نشانهای مملکتی یا نام یا نام اختصاری یا حروف اول یک نام یا نشان رسمی متعلق به کشور، سازمانهای بین‌الدولی یا سازمانهایی که تحت کنوانسیونهای بین‌المللی تأسیس شده‌اند، بوده یا موارد مذکور یکی از اجزاء آن علامت باشد، مگر آن که توسط مقام صلاحیتدار کشور مربوط یا سازمان ذی‌ربط اجازه استفاده از آن صادر شود.

هـ ـ عین یا به طرز گمراه‌کننده‌ای شبیه یا ترجمه یک علامت یا نام تجاری باشد که برای همان کالاها یا خدمات مشابه متعلق به مؤسسه دیگری در ایران معروف است‌.

و ـ عین یا شبیه آن قبلاً برای خدمات غیرمشابه ثبت و معروف شده باشد مشروط بر آن که عرفاً میان استفاده از علامت و مالک علامت معروف ارتباط وجود داشته و ثبت آن به منافع مالک علامت قبلی لطمه وارد سازد.

ز ـ عین علامتی باشد که قبلاً به نام مالک دیگری ثبت شده و یا تاریخ تقاضای ثبت آن مقدم یا دارای حق تقدم برای همان کالا و خدمات و یا برای کالا و خدماتی است که به‌لحاظ ارتباط و شباهت موجب فریب و گمراهی شود.

 

فواید ثبت علامت تجاری :

استفاده از علامت تجاری موجب ایجاد تفاوت و تمایز بین محصولات و تولیدات مشابه می شود.
در قرار داد اعطای نمایندگی، علامت تجاری یکی از مهم ترین مواردی است که حتما باید قید شود.
تولیدکنندگان، تجار و شرکت ها برای دریافت تسهیلات نیاز به ارائه ی علامت تجاری دارند.
علامت تجاری ابزاری برای بازاریابی بوده و شهرت شرکت ها براین اساس آن تکمیل می شود.
علامت تجاری وجهه خاصی به شرکت ها و کسب و کارها می بخشد.
در صورت مناسب و موفق بودن علامت تجاری و موفقیت آن ، تبدیل به دارایی ارزشمندی برای صاحب حقوقی آن می شود.
تولیدکنندگان با داشتن علامت تجاری انحصاری و ثبت شده ملزم به ارائه محصولات با کیفیت تری خواهند بود.
برای دریافت گواهی و نشان استاندارد از برند و علامت تجاری استفاده می شود.
ثبت علامت تجاری از هر سوء استفاده احتمالی جلوگیری می کند.
با ثبت علامت تجاری، ارزش برند، چند برابر می شود.
پس از ثبت، با قرار گرفتن علامت مخصوص در بالای نام تجاری، اعتبار بین المللی برای برند به دست می آید.
علامت تجاری ثبت شده موجب می شود که در بـازاریابی بیـن المـللی و مـذاکرات تجاری، طرف قرارداد ، تولید کننده دارای علامت تجاری را به عنوان شرکتی دارای سابقه طولانی برنامه های بلند مدت ببینند.
با ثبت علامت تجاری، از سرقت طرح ها و ایده های دارای علامت تجاری ثبت شده ممانعت به عمل می آید.
عـلامت تـجاری با حـصول اطمینان از حقـوق انـحصاری برای شناخت کالا و خدمات و همچنین با اجازه دادن به دیگران مبنی براستفاده از آن در صورت پرداخت مبلغ، صاحب علامت را محافظت می کند.
علامت تجاری قابلیت تمدیدشدن نامحدود توسط پرداخت مبلغی خاص را دارد.
با ثبت علامت تجاری، محافظت آن توسط مراجع قانونی تایید می شود.
عـلامت تـجاری به صاحب خود رسمیت می بخشد.
ثبت علامت تجاری مانع تلاش های رقبای غیرمنصف مثل متقلبان در سوءاستفاده از عـلائم مشـخص در ارائ محصولات و خـدمات نـامرغوب یا مـتفاوت می شود.
با ثبت علامت تجاری، آگـاهی و امـکان سـرمایه گذاری برای تولید و فـروش کالاها و خدمات در منصفانه ترین شرایط ممکن به مردم داده می شود.
با ثبت علامت تجاری گامی در جهت تسهیل تجارت بین المللی برداشته می شود.
علامت تجاری، موقعیت محصولات و خدمات را در میان محصولات و خدمات رقیب مشخص می سازد .
علامت تجاری به مشتری در شناخت محصولی که درست کار نمی کند یا ناقص است و مقصر آن کمک می کند.
ثبت علامت تجاری گاهی برای دریافت وام مفید واقع می شود.

 

متقاضیان جهت ثبت اظهارنامه ی علائم تجاری می بایست با ورود به سامانه ی http://ip.ssaa.ir/BSigns/New.aspx اقدام به ثبت برند نمایند.این سامانه جهت ثبت علائم تجاری در نظر گرفته شده است و شما می توانید بدون مراجعه ی حضوری به اداره ی ثبت علائم تجاری ،علامت خود را ثبت نمایید.
پاسخ اداره صرفاَ از طریق بخش پیگیری اظهارنامه و خلاصه پرونده قابل مشاهده است و تمامی مکاتبات در خصوص اظهارنامه از طریق همین سامانه ، بخش ثبت انواع درخواست(رفع نقص،پرداخت حق الثبت،تمدید،انتقال و …)امکان پذیر است.
لذا چنانچه گقتیم ،برای ثبت برند پس از ورود به سامانه یhttp://ip.ssaa.ir/BSigns/New.aspx می بایست با کلیک روی لینک ثبت نام کلیه ی مراحل را گام به گام طی کنید. لازم است قبل از شروع مراحل ،مدارک مورد نیاز را آماده نمایید و آن ها را اسکن کنید.

 

مدارک لازم جهت ثبت علامت تجاری عبارتند از:

شخص حقیقی: کپی شناسنامه،کارت ملی،کپی کارت بازرگانی(در صورتی که از حروف لاتین استفاده شده باشد) ،کپی مجوز فعالیت(جواز تاسیس،پروانه ی بهره برداری،پروانه ی ساخت،جواز کسب یا کارت بازرگانی و یا هر گونه گواهی فعالیت صادره از نهادهای نظارتی و حاکمیتی دولتی)
شخص حقوقی:کپی شناسنامه،کپی کارت ملی،کپی روزنامه ی تاسیس و آخرین تغییرات شرکت(از آخرین تغییرات شرکت نباید بیش از دو سال گذشته باشد) ،کپی مجوز فعالیت(جواز تاسیس،پروانه ی بهره برداری،پروانه ی ساخت،جواز کسب یا کارت بازرگانی و یا هر گونه گواهی فعالیت صادره از نهادهای نظارتی و حاکمیتی دولتی) ،کارت بازرگانی(در صورتی که از حروف لاتین استفاده شده باشد)

*در صورتی که در تصویر علامت یا نام مورد نظر شما جهت ثبت،کلمه یا حروف لاتین استفاده نشده باشد،ارائه ی کارت بازرگانی الزامی نخواهد بود*

پس از پایان مراحل ،کد رهگیری را دریافت خواهید کرد و در صورت تایید مدارک توسط کارشناس مربوطه ،دو نسخه قرارداد به آدرس شما ارسال خواهد شد.شما باید پس از امضا ی هر دو نسخه یکی از نسخ را به همراه مدارک برابر اصل شده و فیش واریزی به آدرس مرکز ارسال کرده و پس از دریافت مدارک مراحل ثبت شروع خواهد شد.
بررسی اظهارنامه صرفاً بر اساس اولویت زمان ثبت آن ها در سامانه می باشد.لذا حضور متقاضیان محترم در اداره تاثیری در فرآیند انجام کار ندارد.پس از تکمیل فرم مربوطه توسط متقاضی در سامانه، اداره ی مالکیت صنعتی ،اظهارنامه را از لحاظ انطباق با شرایط و مقررات مندرج در این قانون بررسی می کند ، در صورتی که اداره به دلیل رعایت الزامات قانونی و عدم وجود مشابه و یا عین علامت درخواستی ، علامت را قابل ثبت بداند ، اجازه ی انتشار آگهی مربوط به آن را صادر می کند و در صورتی که در مدارک ارسالی و یا تنظیم محتوای اظهارنامه نقصی وجود داشته باشد ابلاغیه ی رفع نقص می فرستد.ابلاغیه ی رد اظهارنامه نیز زمانی اتفاق می افتد که در عنوان و یا تصویر علامت ،الزامات قانونی رعایت نشده باشد یا اینکه پس از بررسی مشابه و یا عین علامت درخواستی برای کالاهای مورد نظر شما، قبلاً به نام شخص دیگری ثبت شده باشد وحالت دیگر نیز ممکن است زمانی پیش آید که بخشی از کالاها و یا خدمات قابل ثبت نباشد که در این صورت ابلاغیه ی رد بخشی از موارد خواسته شده در اظهارنامه صادر می شود. در ضمن ،تاریخ ابلاغیه ای که در خلاصه پرونده رویت می شود به منزله ی تاریخ ابلاغ قانونی تلقی می شود.
لذا چنانچه گفته شد ، اداره ی مالکیت صنعتی ،اظهارنامه را از لحاظ انطباق با شرایط و مقررات مندرج در این قانون بررسی می کند و در صورتی که علامت را قابل ثبت بداند ، اجازه ی انتشار آگهی مربوط به آن را صادر می کند. لازم به یادآوری است مطابق قانون ، ثبت علائم تجاری اختیاری است ، مگر در مواردی که دولت آن را اجباری نماید. تبصره ی ماده ی یک قانون ثبت ،ثبت علائم و اختراعات مواردی را که دولت ، داشتن و ثبت علامت تجارتی را که اجباری و از قاعده ی فوق مستثنی دانسته اعلام کرده و در اجرای این تبصره تصویبنامه ی مورخه ۳/۲/۲۸ هیئت وزیران ثبت علائم کالاهای زیر را اجباری کرده است:داروهای اختصاصی (اسپسیالیته)مورد استعمال طبی یا بیطاری ،مواد غذایی که در لفاف و ظروف مخصصوص باشند ،نوشیدنی ها و آب های گازدار ،لوازم آرایش که برای استعمال مستقیم بر روی پوست انسان به کار می رود.
طبق قانون اظهارنامه ی ثبت علامت به همراه نمونه علامت و فهرست کالاها یا خدماتی که ثبت علامت تجاری برای آن ها درخواست شده و بر اساس طبقه بندی قابل اجرا یا طبقه بندی بین المللی باشد به اداره ی مالکیت صنعتی تسلیم می شود.پرداخت هزینه های ثبت علامت، بر عهده ی متقاضی است و تمامی هزینه ها برای اظهارنامه با مالک ایرانی فقط از طریق همین سامانه قابل پرداخت است.لذا امکان ثبت درخواست هایی که هزینه ی مربوطه در بانک پرداخت شده باشد وجود ندارد.
پس از انتشار آگهی اظهارنامه و تا زمان ثبت علامت ، متقاضی از امتیازات و حقوقی برخوردار است که در صورت ثبت برخوردار خواهد بود.با این حال هرگاه به وسیله ی متقاضی ثبت ، درباره ی عملی که پس از آگهی اظهارنامه انجام شده دعوایی مطرح شود و خوانده ثابت کند که در زمان انجام عمل ، علامت قانوناَ قابل ثبت نبوده است ، به دفاع خوانده رسیدگی و در مورد ثبت یا عدم علامت تصمیم مقتضی اتخاذ می شود.در صورتی که اداره ی مالکیت صنعتی تشخیص دهد که شرایط مندرج در این قانون رعایت شده است علامت را ثبت کرده و آگهی مربوط به ثبت آن را منتشر و گواهینامه ی ثبت را به نام متقاضی صادر می نماید.مدت اعتبار ثبت علامت ده سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه ی ثبت آن می باشد.این مدت با درخواست مالک آن برای دوره های متوالی ده ساله با پرداخت هزینه ی مقرر قابل تمدید است.یک مهلت ارفاقی شش ماهه که از پایان دوره شروع می شود ، برای پرداخت هزینه ی تمدید با پرداخت جریمه ی تاخیر در نظر گرفته می شود.هر ذی نفع می تواند از دادگاه ، ابطال ثبت علامت را درخواست نماید.رسیدگی به اختلافات ناشی از اجرا این قانون و آئین نامه ی اجرایی آن ،طبق ماده ی ۵۹ ،در صلاحیت شعبه یا شعب خاصی از دادگاه های عمومی تهران می باشد.
چنانچه کسی تقاضای ثبت علامت بازرگانی معینی را کند و دیگری آن را عین علامت ثبت شده ی خود بداند یا آن را شبیه علامت خود تشخیص دهد به طوری که شباهت مذکور مصرف کنندگان عادی اجناس وی را به اشتباه اندازد می تواند به ثبت علامت او اعتراض کند.سیستم ثبت علامات تجارتی در ایران طریقه ی اعلامی است.رسیدگی اداره ی ثبت محدود است به اینکه علامت مقررات قانونی نباشد و شباهتی با علامات ثبت شده ی قبلی نداشته باشد.چون تشخیص شباهت بین دو علامت امری است نظری، ممکن است علامت طوری معرفی شده که در بدو امر شباهت با علامت ثبت شده ی قبلی معلوم نگردد یا اینکه صاحب علامت قبلی راجع به درجه ی شباهت با اداره ی ثبت موافق نباشد.زیرا قانون ثبت علایم تجارتی و اختراعات تصریح می کند که شباهت علامت با علامت دیگری که ثبت شده است به اندازه ای باشد که مصرف کنندگان عادی یعنی اشخاصی را که اطلاعات مخصوصی ندارند به اشتباه اندازد.علاوه بر آن ممکن است شخصی هنوز تقاضای ثبت علامت خود را ننموده باشد و قبل از آن که او اقدام کند شخص دیگری همان علامت را بخواهد به نام خود ثبت کند.به این جهت ماده ی ۱۶ قانون ثبت علائم و اختراعات مقرر می دارد:

اشخاص ذیل می توانند نسبت به علامتی که تقاضای ثبت آن شده یا به ثبت رسیده است اعتراض کنند:

۱)کسانی که آن علامت را علامت تجارتی خود می دانند.
۲)کسانی که آن علامت با علامت آن ها به اندازه ای شباهت دارد که مصرف کنندگان عادی را به اشتباه می اندازد.
در هر یک از دو صورت فوق الذکر اگر معترض کسی باشد که علامت قبلاَ به اسم او ثبت نشده است باید در حین اعتراض برای خود مطابق مقررات این قانون تقاضای ثبت کرده،حق الثبت و تمام مخارج مربوط به آن را قبلاَ تادیه نماید.در مورد کسانی که موسسه ی آن ها در خارج از ایران واقع است حق اعتراض مشروط به شرط معامله ی متقابل مذکوره در فقره ی دوم ماده ی ۴ می باشد.بنابراین اعتراض به ثبت ممکن است قبل از ثبت به عمل آید و یا بعد از ثبت آن.

اعتراض قبل از ثبت علامت :

اعتراض قبل از ثبت علامت باید در ظرف ۳۰ روز از تاریخ انتشار آگهی مربوط به تقاضای ثبت علامت به عمل آید.معترض باید علاوه بر ذکر اسم و شغل و اقامتگاه خود کلیه ی دلایل و مدارک خود را نیز توضیح داده و ضمیمه کند.اداره ی ثبت موظف است در ظرف ده روز از تاریخ وصول اعتراض نامه مراتب را به درخواست کننده ی ثبت ابلاغ کند.چنانچه معترض ظرف ۶۰ روز از تاریخ ابلاغ اعتراض نامه به متقاضی ثبت اعتراض خود را تعقیب ننمایند علامت تقاضا شده به نام درخواست کننده ی آن به ثبت خواهد رسید.

اعتراض بعد از ثبت علامت :

چون ممکن است اشخاص ذی نفع متوجه آگهی تقاضای ثبت نشوند یا آنکه بعد از ثبت علامت طریقه ی استعمال آن طوری باشد که مصرف کنندگان عادی را به اشتباه اندازد طبق ماده ی ۲۲ قانون ثبت علائم و اختراعات اشخاص ذی نفع می توانند در ظرف سه سال بعد از تاریخ ثبت علامت نسبت به آن اعتراض کنند.

اعتراض به رد تقاضای ثبت از طرف اداره ی ثبت:

اداره ی ثبت قبل از قبولی تقاضای ثبت موظف است رسیدگی کند که آیا تقاضای ثبت مطابق اصول پیش بینی شده در قانون تنظیم شده و جزء علایم ممنوعه نیست و همچنین شباهتی با علامات ثبت شده ی قبلی ندارد و چنانچه تشخیص دهد که علامتی واجد شرایط لازم برای ثبت نیست اختیار دارد تقاضای ثبت علامت را رد کند.برای حفظ حقوق اشخاص در مورد مقابل تصمیمات اداره ی ثبت قسمت آخر ماده ی ۷ قانون ثبت علائم و اختراعات مقرر می دارد:

در صورتی که تقاضای ثبت رد شود علل رد باید صریحا ذکر گردد.

اشتراک گذاری