دانش بنیان چیست و چگونه دانش بنیان شویم ؟

 

شرکت دانش‌بنیان یا شرکت متمرکز بر دانش، (Knowledge enterprise) به شرکت‌هایی گفته می‌شود که دانش و فناوری، جزئی جدایی‌ناپذیر از دارایی اساسی آن‌ها باشد

که از ۱ تا  ۱۰۰ درصد سهام آن متعلق به یک دانشگاه یا واحد پژوهشی و یا از ۵۱ تا ۱۰۰ درصد آن متعلق به اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها یا واحدهای پژوهشی باشد. در صورتی که سهام دانشگاه کمتر از ۵۰ درصد باشد شرکت دانش‌بنیان خصوصی است و در غیر اینصورت شرکت دانش بنیان دولتی است.

این شرکت ها به منظور افزایش علم وثروت،توسعه اقتصاد دانش محور،تحقق اهداف علمی واقتصادی در راستای گسترش اختراع ونوآوری درحوزه ی فناوری های برتر تشکیل می شوند.

در واقع این شرکت‌ها حلقه واسطه بین ایده و تکنولوژی هستند که می‌توانند ایده‌ها را در مسیر رسیدن به تکنولوژِی هدایت کنند و گاهی اوقات خود همین شرکت‌ها هم می‌توانند ایده خودشان را به تکنولوژِی تبدیل کنند.

در این مقاله، به بررسی شرکت های دانش بنیان، مزایا و معایب آنها و همچنین طریقه ثبت آنها می پردازیم

 

طبقه‌بندی شرکت‌های دانش‌بنیان:

 

شرکت‌های مبتنی بر مشتری یا مشتری-محور (client-oriented) که از لحاظ تمرکز راهبردی، مشتری‌محور هستند، منابع را به صورت جداگانه کنترل می‌کنند؛ از صنایع نمونه این دسته می‌توان به دفاتر قانونی و دفاتر حسابداری اشاره کرد.

شرکت‌های مسئله-محور یا مبتنی بر حل مسئله (Problem solving-oriented)، که تمرکز راهبردی این شرکت‌ها بر حل مسئله با راه‌کارهای خلاقانه و نوآوری متمرکز است، منابع آن‌ها به صورت تیمی بنا نهاده شده‌است. مثالی برای این دست صنایع: شرکت‌های تبلیغاتی، شرکت‌های توسعه نرم‌افزاری،

شرکت‌های خروجی-محور یا مبتنی بر خروجی، که تمرکز استراتژیک این شرکت‌ها بر سازگاری و استفاده از راه حل‌های موجود است، منابع اختصاص یافته توسط سازمان، شرکت‌های نمونه عبارتند از: شرکت‌های مشاوره مدیریت.

 

انواع شرکت های دانش بنیان:

 

۱- شرکت هایی که فقط اعضای هیات علمی مالکین آن هستند.

۲- شرکت هایی که دانشگاه ها در آن مالکیت دارند.

۱-۱-اگرسهام دانشگاه کمتراز۵۰%باشد شرکت خصوصی محسوب می شود که بایدتابع قانون تجارت باشدو دراداره ثبت شرکت ها ثبت شود.

۲-۱- چنانچه سهام دانشگاه ۵۰% یا بیشتر باشد،شرکت دانش بنیان شرکت دولتی است.

طبق قانون برنامه توسعه، دانشگاه ها و مراکز دولتی می توانند شرکت تاسیس کنند البته مشروط بر قوانین و ضوابطی که درماده ۵۱ قانون برنامه چهارم قابل مطالعه می باشد و مهم ترین آن تمرکز دانشگاه بر اصل خدمات علمی ،فنی و تحقیقات می باشد.

این نوع شرکت با مالکیت صد در صد اعضای هیات علمی دانشگاه ها و مرکز علمی مورد تایید وزارت علوم ،تحقیقات و فن آوری وقانون تجارت بوده و از سوی دولت حمایت می شود.

 

برخی از حمایت های دولت از  شرکت های دانش بنیان:

 

این شرکت هابه مدت۱۵ سال معاف از پرداخت مالیات، عوارض حقوقی گمرکی و سود بازرگانی وعوارض صادراتی می باشند.

امکان تامین تمام یا بخشی از هزینه تولید با اعطاء تسهیلات کم بهره یا بدون بهره بلند یا کوتاه مدت.

شرکت‌های دولتی، موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و نیز شرکت‌ها و موسساتی که بیش از پنجاه (۵۰) درصد از مالکیت آنها متعلق به شرکت‌های دولتی و موسسات و نهادهای عمومی غیردولتی باشد، مشمول حمایت‌های این قانون نیستند.

 

خصوصیات شرکت های دانش بنیان:

 

شرکت های دانش بنیان،اساساَ کالا تولید نمی کنند و زمین یا ماشین آلات خاصی نیز ندارند بلکه همیشه عده ای از افراد تحصیل کرده و با تجربه اطلاعاتی تولید می کنند که این اطلاعات ، محصولات اصلی شرکت محسوب شده و برایشان درآمدزایی دارد.بحث طرح های صنعتی و مالکیت معنوی محصولات ،همیشه از دغدغه های اصلی این شرکت ها محسوب می شود که حفظ حقوق معنوی این اطلاعات ،یکی از مهم ترین مسائل حقوقی در شرکت های دانش بنیان می باشد،زیرا اصولاَ این دارایی ها قابل لمس نمی باشند.

 

اهداف شرکت دانش بنیان:

 

شرکت های دانش بنیان ،اهدافی نظیر : ترغیب هیئت علمی دانشگاه ها و واحدهای ‌پژوهشی برای فعالیت های بیشتر در رفع نیازهای جامعه و امکان افزایش درآمد اعضای هیئت علمی، تجاری سازی یافته های  ‌پژوهشی و تحول در دست یافته های اجتماعی با حضور شخصیت های علمی در این عرصه موضوع کلی فعالیت شرکت دانش بنیان را دنبال می کنند.

 

زمینه های فعالیت شرکت های دانش بنیان:

 

۱-انجام تحقیقات کاربردی

۲-ارائه خدمات علمی،فنی،مشاوره ای،تحقیقاتی،توسعه کارآفرینی

۳-توسعه فناوری

۴-انجام خدمات نظارتی برتحقیقات پژوهشی،اجرایی ومشاوره ای

۵-ایجادمراکزرشد وتوسعه ی کسب وکار

۶-ارائه ی خدمات ورودکسب وکار به بازار بین المللی

 

شرکت ها ومؤسساتی که می توانندازمزایای دانش بنیان استفاده نمایند:

 

شرکت ها و موسسات دانش بنیانی که توسط معاونت علمی ریاست جمهوری و کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت ها و موسسات دانش بنیان بررسی شده و مورد تایید قرار گرفته اند و نام آنها در سامانه pub.daneshbonyan.ir وجود دارد می توانند از مزایای قانون حمایت از موسسات و شرکت های دانش بنیان استفاده نمایند.

 

مزایا و امکانات شرکت دانش بنیان:

 

اعطای کمک

به موجب ماده ۵ ایین نامه اجرایی قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ، شرکت ها و موسسات دانش بنیان دارای بیش از پنجاه نفر نیروی انسانی متخصص بیش از پنج سال ، می توانند در صورت تشکیل کنسرسیوم ، جهت فعالیت های موضوع مشارکت دانشگاه ها و شرکت های داخلی و خارجی مشروط به تعلق اکثریت سهم موسسات دانش بنیان داخلی ، تا بیست درصد از هزینه فعالیت های تحقیق و توسعه اسناد اثبات کننده ، کمک دریافت کنند.

-اخذ تسهیلات مالی

شرکت های نوپا می توانند در صورتی که طرح کسب و کار منسجمی داشته باشند برای طرح های در مرحله ارتقاء فناوری ، کسب فناوری و یا نمونه سازی ، از تسهیلات قرض الحسنه ( با کارمزد ۴% ) تا سقف ۱ میلیارد ریال استفاده کنند. مبالغ بالاتر از ۱ میلیارد ریال مستقیماَ با تصویب کمیته اعتباری صندوق و بررسی دقیق تر و عمیق تر امکان پذیر است.
سیاست ترجیحی صندوق ، اعطای تسهیلات قرض الحسنه تا سقف ۳ میلیارد ریال به شرکت های دانش بنیان نوپایی است که از تسهیلات قرض الحسنه ۱ میلیاردی به صورت موفقیت آمیز استفاده کرده و به اهداف معین شده رسیده است.
علاوه بر آن ، شرکت های نوپا برای طرح های نیازمند سرمایه در گردش ، یا خرید تجهیزات برای توسعه زیر ساخت تسهیلات دریافت نمایند. شرکت های نوپا برای این طرح ها می توانند تا سقف ۱ میلیارد ریال تسهیلات دریافت نمایند.
همچنین به موجب ماده ۷ آیین نامه مذکور ، شرکت ها و موسسات دانش بنیان جهت فعالیت های ثبت اختراع ، کسب فناوری و نمونه سازی می توانند از تسهیلات قرض الحسنه صندوق پس از بررسی طرح تجاری با دوره بازپرداخت حداکثر سه ساله استفاده نمایند.

 

-لیزینگ محصولات دانش بنیان

خدمات لیزینگ بدین شکل است که شرکت دانش بنیان در صورت داشتن خریدار برای محصول دانش بنیان خود می تواند برای اخذ تسهیلات لیزینگ اقدام نماید.
بدین منظور در ماده ۱۲ آیین نامه آمده است : به منظور حمایت از توسعه بازار محصول و خدمات دانش بنیان ، صندوق اعطای تسهیلات برای فروش اقساطی، لیزینگ و سایر موارد با نرخ ترجیحی به شرکت های دانش بنیان از طریق عامل صندوق اقدام نماید.

– حمایت از صادرات

تسهیلات نقل و انتقال مالی ، اخذ مجوزها و استانداردهای بین المللی، طراحی صنعتی و بسته بندی صادرات ، خدمات تبلیغاتی و بازاریابی بین الملل، خدمات بازرگانی و حمل و نقل ، مالکیت فکری و تحلیل پتنت ، مشاوره و تدوین برنامه صادراتی و آموزش از جمله تسهیلاتی است که در صورت اخذ تاییدیه شرکت های دانش بنیان از معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری می توانند از آن ها استفاده نمایند.

– معافیت مالیاتی و گمرکی شرکت های دانش بنیان

در اجرای مواد ۲۰ و ۲۱ آیین نامه اجرایی ، درآمد مشمول مالیات شرکت ها و موسسات دانش بنیان ناشی از قراردادها و فعالیت های تحقیق و توسعه ، تجاری سازی و تولید محصولات و خدمات دانش بنیان در حوزه فناوری های برتر و با ارزش افزوده فراوان به ویژه در تولید نرم افزارهای مربوط ، توسط همان شرکت ها و موسسات دانش بنیان به مدت ۱۵ سال پس از تاریخ صدور مجوز برای هر شرکت و یا موسسه دانش بنیان از مالیات موضوع ماده ۱۰۵ قانون مالیات های مستقیم و همچنین پرداخت عوارض، حقوق گمرکی ، سود بازرگانی و عوارض صادراتی معاف هستند.

 

-تخفیف دوره های آموزشی برگزار شده توسط معاونت تا سقف ۷۰%

مدیران و پرسنل شرکت های دانش بنیان جهت شرکت در دوره های مختلف و کاربردی مرتبط با شرکت داری که توسط معاونت علمی ریاست جمهوری برگزار می شوند، تخفیف ۷۰ درصدی دریافت خواهند کرد.

 

-شرکت در جلسات پرسش و پاسخ در حوزه کسب و کار (مالیات، قانون کار، ….) به صورت رایگان

 

مدیران و پرسنل شرکت های دانش بنیان جهت پرسش و پاسخ سوالات خود در رابطه با کسب و کار می توانند در جلسات ترتیب داده شده توسط معاونت علمی ریاست جمهوری با حضور اساتید و خبرگان کسب و کار شرکت کرده و پاسخ سوالات خود و همچنین راهکار پیشبرد آن را به بحث و گفتگو بگذارند.

 

-تخفیف ویژه خرید نرم افزار (حدود ۷۰%)

نرم افزارهایی که کاربرد آنان مشمول تمامی شرکت ها می شود، برای شرکت های دانش بنیان تخفیف ۷۰ درصدی خواهد داشت. از جمله این نرم افزارها به حسابداری، اتوماسیون تولید، CRM و …. می توان نام برد.

-تخفیف هزینه آزمون و آنالیز آزمایشگاهی (حدود ۵۰%)

شرکت های دانش بنیان برای انجام آزمایش های خود در آزمایشگاههای عضو شبکه راهبردی آزمایشگاهی کشور، تخفیف ۵۰ درصدی دریافت خواهند کرد.

-صدور مجوز استقرار در نزدیکی کلان شهرها

تمامی شرکت ها برای انجام فعالیت خود باید از وزارت صنعت، معدن تجارت مجوز استقرار دریافت نمایند و پروسه دریافت این مجوز و بررسی های آن زمانبر می باشد. معاونت علمی ریاست جمهوری به نمایندگی از این وزارتخانه این امور را برای شرکت های دانش بنیان تسهیل می نماید.

-تخفیف پخش آگهی در صدا و سیما (حدود ۴۰%)

شرکت های دانش بنیان برای تبلیغات خود می توانند از امکانات منتسب به صدا و سیما مانند شبکه های تلویزیون، رادیو، روزنامه جام جم و غیره، با تخفیفی برابر ۴۰ درصد بهرمند گردند.

-برگزاری نمایشگاه داخلی و خارجی

معاونت علمی ریاست جمهوری به برگزاری نمایشگاه در داخل و خارج از کشور برای شرکت های دانش بنیان اقدام نموده است. از جمله این نمایشگاهها میتوان به ساخت ایران اشاره نمود.

-حمایت از آزمایشگاههای بخش خصوصی

آزمایشگاههای خصوصی می توانند جهت دریافت تسهیلات و همچنین افزایش بازار خود می توانند با ثبت نام و پذیرش در شبکه راهبردی آزمایشگاههای کشور به عنوان یک شرکت دانش بنیان پذیرفته شوند.

-صدور ضمانت نامه

صدور ضمانت نامه برای قراردادهای شرکت های دانش بنیان در مقابل چک و سفته و اندکی ودیعه نقدی توسط صندوق نوآوری و شکوفایی

-وام بلا عوض

اعطای وام بلاعوض برای فعالیت های تحقیق و توسعه تا سقف ۵۰ میلیون تومان توسط صندوق نوآوری و شکوفایی

-وام کم بهره (با نرخ ۱۱%)

اعطای وام با نرخ ۱۱ درصد به شرکت های دانش بنیان تا سقف ۳۰ میلیارد تومان توسط صندوق نوآوری و شکوفایی

-وام قرض الحسنه (با نرخ ۴%)

اعطای وام قرض الحسنه به شرکت های دانش بنیان تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان با ۴ درصد کارمزد توسط صندوق نوآوری و شکوفایی

-یارانه سود تسهیلات

اعطای یارانه سود تسهیلات به وام شرکت های دانش بنیان تا رساندن نرخ آن به ۱۲ درصد توسط صندوق نوآوری و شکوفایی

-واگذاری اراضی شهرک صنعتی

سازمان شهرک های صنعتی مبلغ مورد نیاز جهت خرید زمین در شهرک های صنعتی را از شرکت های دانش بنیان به صورت اقساط بلند مدت دریافت می نماید.

-مشارکت سرمایه گذاری خطرپذیر

صندوق نوآوری و شکوفایی در طرح های مناسب به صورت سرمایه گذار خطر پذیر تا سقف ۵۰ میلیارد تومان سرمایه گذاری می نماید.

 

-امتیاز دهی و ارتقای رتبه هیئت علمی (۱۰ تا ۱۵ امتیاز)

اعضای هیئت علمی دانشگاههای آزاد و سراسری کشور با سهامداری و یا عضویت در هیئت مدیره شرکت های دانش بنیان به صورت موظف، میتوانند در درجه علمی خود امتیاز بگیرند.

-امتیاز در مناقصات (۱۰ تا ۱۵ امتیاز)

شرکت های دانش بنیان برای شرکت در مناقصات دولتی می توانند تا ۱۵ امتیاز دریافت نمایند.

-انعقاد قرارداد دولتی بدون مناقصه

شرکت های دولتی می توانند تا ۱۵ درصد بودجه خود را بدون برگزاری مناقصه با شرکت های دانش بنیان قرارداد تنظیم نمایند.

-اولویت استقرار شرکت های دانش بنیان در پارک های علم و فناوری

در میان شرکت هایی که تقاضای استقرار در پارک های علم و فناوری را دارند، شرکت های دانش بنیان دارای اولویت می باشند.

-اولویت واگذاری سهام مراکز پژوهشی دولتی

پیرو خصوصی سازی و اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی، جهت واگذاری و فروش سهام مراکز پژوهشی دولتی، شرکت های دانش بنیان دارای اولویت می باشند

-پوشش بیمه ای ریسک تحقیق و توسعه

جهت کاهش ریسک، معاونت علمی ریاست جمهوری فعالیت های تحقیق و توسعه را در شرکت های دانش بنیان بیمه می نماید.

-اخذ مفاصا حساب بیمه قراردادها از سازمان تامین اجتماعی بدون تشریفات اداری

در قراردادهای رسمی، پس از اتمام قرارداد، پیمانکار باید مفاصا حساب بیمه تامین اجتماعی را ارائه کند تا ۱۶٫۶ درصد مبلغآخر قرارداد را دریافت نماید. این امر برای شرکت های دانش بنیان به صورت خاص و با وساطت معاونت علمی ریاست جمهوری اتفاق خواهد افتاد.

-استقرار شرکت ها و موسسات دانش بنیان در واحد های مسکونی

با توافق صورت گرفته مابین شهرداری تهران و برخی از شهرداری شهرستان ها با معاونت علمی ریاست جمهوری، شرکت ها و موسسات دانش بنیان می توانند در املاک مسکونی، به صورت رسمی ادامه فعالیت داده و هزینه های خود را کاهش دهند.

نحوه ثبت شرکت های دانش بنیان:

در ابتدا شرکت می بایست به سایت www.daneshbonyan.ir مراجعه کرده و پس از مطالعه آئین‌­نامه­‌ها و قوانین و در صورت دارا بودن شرایط مندرج در آئین نامه در قسمت «مصوبات کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و نظارت بر اجراء»، در سامانه ارزیابی شرکت‌­ها و موسسات دانش‌­بنیان (http://www.reg.daneshbonyan.ir) ثبت نام نمایند.

با توجه به لزوم حمایت از شرکت­های دانش­بنیان، همه هزینه­های ارزیابی شرکت­های دانش­بنیان از سوی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تامین می­شود و شرکت­های متقاضی هیچ هزینه­ای را به کارگزاران ارزیابی پرداخت نمی­کنند.

شرکت‌­ها و موسسات باید بصورت عادی در اداره کل ثبت شرکت‌­های سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ثبت شوند و در هنگام ثبت، هیچ تفاوتی بین شرکت­‌ها وجود ندارد.

شرکت‌های متقاضی پس از تولید کالاها و خدمات دانش‌بنیان یا ارایه نمونه آزمایشگاهی (برای شرکت‌های نوپا)، بر مبنای آیین‌­نامه مصوب کارگروه، ارزیابی شده و برای یک مدت محدود می­‌توانند از تسهیلات و مزایای قانون استفاده کنند و برای تمدید زمان استفاده از مزایای قانون، باید دوباره ارزیابی شوند.( شرکت‌­ها در هنگام ثبت نام الزاماً نباید در پارک علم و فناوری مستقر باشند.)

اشخاص حقیقی میبایست ابتدا بصورت حقوقی شرکت یامؤسسه ای را دراداره ثبت شرکت هابه ثبت برسانند وبعدازاخذشناسنامه ملی شرکت نسبت به ثبت نام شرکت درسامانه شرکت های دانش بنیان جهت ارزیابی اقدام نمایند.

اشتراک گذاری